İYİLİĞİNİZ İÇİN

İş Hayatında Karşılaşılan Sorunlar: MOBBING

Ekim 11th, 2014 | by Sinem Aydoğdu
İş Hayatında Karşılaşılan Sorunlar: MOBBING
Kariyer ve İş
0

Bu hafta ve bundan sonraki bir kaç hafta içerisinde iş hayatında karşılaşılan sorunlar ve bu sorunlar için alternatif çözümler hakkında sizlere paylaşımlarda bulunacağım.

İlk olarak değinmek istediğim konu: iş hayatında hemen hemen herkesin bir dönem mutlaka karşılaştığı ve öncelikli sorunlardan biri olan “mobbing”

Nedir bu “mobbing”?

İngilizce bir kelime olan “mobbing”, “mob” kökünden gelmektedir ve “aşırı şiddetle alakalı ve yasaya uygun olmayan kalabalık” anlamına gelir. Sözcük, Latince “kararsız kalabalık” anlamına gelen “mobile vulgus”tan türemiştir ve günümüzde “mobbing” olarak “çevresini kuşatma, topluca saldırma ya da sıkıntı verme” anlamında kullanılmaktadır.

Mobbing, son yıllarda iş hayatında kullanılmaya başlanan bir kavram olup Türkçe literatürde bir terminoloji karışıklığı halen yaşanmaktadır. Konu ile ilgili çalışma yürütenler kelimenin Türkçe karşılığını ‘işyerinde psikolojik taciz’, ‘işyerinde duygusal taciz’, ‘işyerinde psikolojik terör’, ‘yıldırma’, ‘işyerinde duygusal şiddet’, ‘işyerinde zorbalık’, ‘işyerinde manevi taciz’, ‘işyerinde moral taciz’, ‘işyerinde yıldırmaya yönelik psikolojilk saldırı’ gibi tanımlarla açıklarlar.

Mobbing kavramı için yapılan tanımlamalara göz atıldığında Heinz Leymann’ın “bir veya birkaç kişi tarafından diğer kişi veya kişilere yönelik sistematik olarak veya düşmanca ve ahlak dışı uygulamalarla ortaya çıkan psikolojik şiddet veya psiko-terör ” tanımının bir çok açıdan Mobbing kavramını ele alıp analiz edebildiğini görüyoruz. Çalışanın gördüğü psikolojik şiddetin tanımı yanında, bu şiddetin süresi ve sıklığlığı da mobbing kavramını tanımlama açısından önemli kriterlerdir.

Bir davranış ne zaman mobbing olarak tanımlanabilir ya da kabul edilebilir?

– Öncelikle çalışanın maruz kaldığı psikolojik şiddet süresinin en az bir (1), en fazla altı (6) olması gerekiyor. Ayrıca maruz kalınan psikolojik şiddetin sıklığı da oldukça önemli bir kriterdir.

– Taraflar arasında mutlak bir güç dengesizliği var olması gerekiyor.

– Olumsuz bir davranışın varlığının olması gerekiyor ve hedef alınan kişi tarafından davranışların olumsuz olarak algılanması kavramı tanımlamada önemli bir faktördür.

– Davranışın, uygulandığı kişi üzerinde olumsuz etkilerinin olması gerekmektedir

image (3)

ABD’de yapılan mobbing konulu bir araştırmaya göre, işletmelerde çalışanların karşılaştıkları belli başlı mobbing davranışları aşağıdaki gibidir:

– Yapılan tüm yanlışlardan sorumlu tutulma,

– Mantıksız görevlerin verilmesi

– Yeteneğin eleştirilmesi

– Birbiriyle çelişkili kurallara itaat ettirilmesi,

– Görevin kaybettirileceğine ilişkin tehditler,

– Küçük düşürülme ve hakarete uğrama,

– Başarının olduğundan az olduğuna çalışanın inandırılması,

– Çalışana bağrılması,

– Şerefin lekelenmesi

Mobbing ile Mücadele Derneği’nin Türkiye’deki kamu kurumları, özel sektör ve üniversiteler bünyesinde yaptığı çalışma Türkiye’nin mobbing haritasını çıkardı. Buna göre: çalışanların %44’ü mobbinge uğruyor. Bu yüzde 44’lük dilim içersinde büyük bir oran (%59) kadın çalışanlara ait. Yapılan çalışmalar baz alınarak Mobbing kavramına ilişkin olarak, kadınların iş hayatında sıklıkla cam tavan sendromu yaşadığı düşünüldüğünde mobbinge de en çok kadınların maruz bırakılması artık bir iddia olmaktan çıkmış bulunuyor. Ayrıca, bu oranların yaşadıkları  psikolojik şiddeti ifade edebilenler olduğunu da eklemek isterim. Yaşananları işlerini kaybetme korkusu içinde, itiraf etmekten kaçınan bir topluluk da olduğu aşikardır.

Mobbing oranlarının oldukça yüksek rağmen, bazı ülkelerde bu konuda özel kanunlar- özel düzenlemeler bulunmasına karşın, Türk hukukunda ne yazık ki bu konuda da özel bir kanun ya da düzenleme bulunmuyor.

Peki, “mobbing ile başa çıkmanın yöntemleri nelerdir?”

Önümüzdeki hafta, bu konu hakkında alternatif yöntemleri konuşacağız.

Sinem Aydoğdu
Kimya Mühendisi
Bilim doktoru
İş Geliştirme Yöneticisi
Öğretim görevlisi
Okur, yazar, sadece insan.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

[blogger 1 items 2]